Το παιχνίδι αναγνωρίζεται ως καθοριστικός παράγοντας στο να βοηθά τα παιδιά να μαθαίνουν πώς να αλληλοεπιδρούν με τον κόσμο γύρω τους. Προσφέρει στα μικρά παιδιά ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούν να αναπτύξουν κινητικές, γνωστικές, σωματικές και κοινωνικές δεξιότητες που αποτελούν τη βάση για την ανάπτυξή τους. Για να αναπτυχθεί αποτελεσματικά ο εγκέφαλός τους, τα παιδιά χρειάζονται βιωματικές και ουσιαστικές εμπειρίες μάθησης μέσα από την πραγματική ζωή, .

Ιδιαίτερα ωφέλιμο είναι το παιχνίδι ανάμεσα σε γονείς και παιδιά για πολλούς λόγους, καθώς ενισχύει τον δεσμό τους, καλλιεργεί την επικοινωνία και το αίσθημα σύνδεσης και συμβάλλει στη μάθηση και τη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού.

Η σημασία του παιχνιδιού είναι τόσο μεγάλη για την ανάπτυξη, αλλά και για τη σωματική και ψυχική υγεία των παιδιών, ώστε έχει συμπεριληφθεί στο Άρθρο 31 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού.

Ένας από τους καλύτερους τρόπους για να κάνετε το παιχνίδι πιο διασκεδαστικό είναι να ακολουθείτε το παράδειγμα του παιδιού σας μέσα από το διαδραστικό παιχνίδι. Αφήστε το παιδί να καθοδηγεί το παιχνίδι, ενώ εσείς συμμετέχετε περιγράφοντας ή σχολιάζοντας όσα συμβαίνουν. Για παράδειγμα, όταν το παιδί σας παίζει με ζωάκια ή φιγούρες, μπορείτε να περιγράψετε τη δράση λέγοντας: «Το μεγάλο λιοντάρι τρέχει προς το μικρό λιονταράκι». Δείξτε ενδιαφέρον για το τι μπορεί να συμβεί στη συνέχεια και αφήστε το παιδί να εξελίξει την ιστορία ενώ εσείς απλώς ακολουθήστε τη φαντασία του και συμμετέχετε στην περιπέτεια που δημιουργεί.

Όταν τα παιδιά παίζουν ψηφιακά παιχνίδια, προσπαθήστε να επιλέγετε παιχνίδια που μπορείτε να απολαύσετε μαζί. Τα διαδραστικά παιχνίδια που ενθαρρύνουν τη συζήτηση και τη συνεργασία σάς δίνουν την ευκαιρία να μιλάτε για όσα κάνετε και να απολαμβάνετε από κοινού την εμπειρία του παιχνιδιού. Για παράδειγμα, στη νέα εφαρμογή της Kinder, τα παιδιά μπορούν να ζήσουν τη δική τους περιπέτεια, την οποία μπορείτε στη συνέχεια να ξαναθυμηθείτε μαζί κατά τη διάρκεια της αφήγησης ιστοριών  (Storytime), ενισχύοντας τον δεσμό σας μέσα από την εμπειρία του παιχνιδιού που μόλις απόλαυσαν.

Είναι σημαντικό να επιλέγετε παιχνίδια στα οποία μπορούν να συμμετέχουν όλα τα μέλη της οικογένειας και αυτό μπορεί να σημαίνει ότι θα χρειαστεί να επιλέξετε δραστηριότητες που ταιριάζουν και στις δυνατότητες των μικρότερων παιδιών. Τα παιχνίδια τύχης ή εκείνα που δεν βασίζονται αποκλειστικά σε συγκεκριμένες δεξιότητες είναι συνήθως μια καλή επιλογή, καθώς δίνουν σε όλους ίσες ευκαιρίες.

Επιπλέον, τα πιο σύντομα παιχνίδια είναι συνήθως πιο εύκολα στη διαχείριση για τα μικρότερα παιδιά. Η εφαρμογή που έχει αναπτύξει η Kinder αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς προσαρμόζει τις δραστηριότητες στην ηλικία των παιδιών, προσφέροντάς τους το κατάλληλο επίπεδο πρόκλησης και συμμετοχής.

Το παιχνίδι μπορεί να αποτελέσει έναν σημαντικό τρόπο έκφρασης των συναισθημάτων και των σκέψεων των παιδιών. Το παιχνίδι δίνει στα παιδιά την ευκαιρία να αναπαριστούν διάφορες καταστάσεις, βοηθώντας τα να κατανοήσουν καλύτερα όσα έχουν συμβεί αλλά και όσα ενδέχεται να συμβούν. Τα παιδιά μπορούν επίσης να εκφράσουν προς τα έξω τα συναισθήματά τους μέσα από τους χαρακτήρες του παιχνιδιού, κάτι που τα βοηθά να τα κατανοήσουν καλύτερα.

Το παιχνίδι, και ιδιαίτερα το παιχνίδι προσποίησης ή φαντασίας, δίνει στα παιδιά τη δυνατότητα να εξασκούνται στη  διαχείριση των συναισθημάτων τους μέσα σε ένα ασφαλές περιβάλλον, ενισχύοντας παράλληλα την ανάπτυξη τόσο των γνωστικών όσο και των κοινωνικών τους δεξιοτήτων. Βασικός μηχανισμός του παιχνιδιού είναι ότι επιτρέπει στα παιδιά να εξασκούνται και να δοκιμάζουν καταστάσεις της πραγματικής ζωής μέσα από τη φαντασία τους.

Με αυτόν τον τρόπο, τα παιδιά μπορούν να εξερευνούν πιο σύνθετα θέματα και εμπειρίες μέσα στο ασφαλές πλαίσιο του παιχνιδιού, γνωρίζοντας ότι μπορούν να βγουν από αυτά τα φανταστικά σενάρια όποτε το θελήσουν.

Τα παιδιά σήμερα μεγαλώνουν σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογία αποτελεί φυσικό κομμάτι της καθημερινότητάς τους. Tο παιχνίδι δεν περιορίζεται πλέον μόνο στον φυσικό ή μόνο στον ψηφιακό κόσμο. Οι έρευνες δείχνουν ότι τα όρια ανάμεσα στον ψηφιακό και στον πραγματικό κόσμο γίνονται όλο και πιο ασαφή για τα παιδιά. Ταυτόχρονα, μελέτες έχουν δείξει ότι το ψηφιακό παιχνίδι στο σπίτι μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη στη μάθηση και την ανάπτυξή τους.

Είναι σημαντικό τα παιδιά να συμμετέχουν σε δραστηριότητες που ενισχύουν όλες τις πτυχές της ανάπτυξής τους, συμπεριλαμβανομένων των σωματικών, γλωσσικών, γνωστικών και κοινωνικών τους δεξιοτήτων. Το ψηφιακό παιχνίδι αποτελεί έναν από τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να αναπτύξουν αυτές τις δεξιότητες. Ωστόσο, είναι εξίσου σημαντικό να έχουν πρόσβαση σε μια μεγάλη ποικιλία δραστηριοτήτων και εμπειριών, ώστε να υποστηρίζεται η ανάπτυξή τους με έναν ολοκληρωμένο και ισορροπημένο τρόπο.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι  κυβερνητικές κατευθυντήριες οδηγίες δεν καθορίζουν συγκεκριμένα ηλικιακά όρια ή χρονικούς περιορισμούς για τη χρήση κινητών συσκευών από τα παιδιά και επισημαίνουν ότι τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα δεν είναι αρκετά ισχυρά ώστε να υποστηρίξουν συγκεκριμένες συστάσεις σχετικά με την κατάλληλη ηλικία ή τη διάρκεια χρήσης.

Όσον αφορά τα παιδιά προσχολικής ηλικίας, η επαγγελματική μου άποψη είναι ότι οι γονείς  θα πρέπει να διασφαλίζουν πως τα μικρά παιδιά τους συμμετέχουν σε μια ποικιλία δραστηριοτήτων στις οποίες μπορεί να περιλαμβάνεται και το ψηφιακό παιχνίδι. Ωστόσο, εξίσου σημαντικό είναι οι γονείς να παραμένουν ενεργά παρόντες στην ψηφιακή τους εμπειρία.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν υπάρχουν συγκεκριμένες οδηγίες σχετικά με το πόσο χρόνο θα πρέπει να περνούν τα παιδιά χρησιμοποιώντας ψηφιακές συσκευές. Οι σημερινές κατευθυντήριες οδηγίες δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στον τρόπο με τον οποίο το ψηφιακό παιχνίδι και ο χρόνος μπροστά σε οθόνες επηρεάζουν την καθημερινότητα και τη ζωή της οικογένειας.

Είναι σημαντικό οι γονείς να μπορούν να διαχειρίζονται και να θέτουν όρια στη διάρκεια του ψηφιακού παιχνιδιού, ενώ παράλληλα να ενθαρρύνουν την κοινή συμμετοχή γονέων και παιδιών στις διαδικτυακές δραστηριότητες.

Η νέα εφαρμογή της Kinder δίνει τη δυνατότητα στους γονείς να παρακολουθούν την πρόοδο των παιδιών τους μέσω του γονικού πίνακα ελέγχου. Μπορούν να βλέπουν τις ιστορίες που έχουν δημιουργήσει μαζί, καθώς και τις δεξιότητες που αναπτύσσουν τα παιδιά μέσα από το ψηφιακό παιχνίδι.

Οι εφαρμογές που ενθαρρύνουν τους γονείς και τα παιδιά να παίζουν και να επικοινωνούν μαζί είναι εκείνες που μπορούν να υποστηρίξουν πιο αποτελεσματικά την ανάπτυξη των παιδιών. Τα παιχνίδια που δίνουν στα παιδιά τη δυνατότητα να μοιράζονται ιδέες και να παίζουν δημιουργικά μαζί με τους γονείς τους προσφέρουν το ιδανικό περιβάλλον για μάθηση και ανάπτυξη.

Το Applaydu, η νέα εφαρμογή της Kinder, προσφέρει μια εμπειρία παιχνιδιού σχεδιασμένη για όλη την οικογένεια, με στόχο να ενθαρρύνει τον ποιοτικό χρόνο που μοιράζονται γονείς και παιδιά, παίζοντας και ανακαλύπτοντας μαζί. Στοχεύει στο να υποστηρίζει την ανάπτυξη γνωστικών δεξιοτήτων των παιδιών, όπως τα μαθηματικά, οι κινητικές δεξιότητες, η ανάγνωση και η γραφή, καθώς και η μνήμη. Πρόσφατα η εφαρμογή απέσπασε την υψηλότερη αξιολόγηση (5 αστέρια) από το Educational App Store.

Έρευνες σχετικά με το ψηφιακό παιχνίδι των παιδιών στο σπίτι έχουν δείξει θετικά μαθησιακά οφέλη. Το ψηφιακό παιχνίδι μπορεί να συμβάλει στη γνωστική ανάπτυξη των παιδιών, να ενισχύσει τη δημιουργικότητά τους και όταν παίζουν μαζί με άλλους να υποστηρίξει την ανάπτυξη δεξιοτήτων επικοινωνίας και κοινωνικής αλληλεπίδρασης.

Πρόσφατες έρευνες στον τομέα του ψηφιακού παιχνιδιού υποδεικνύουν ότι η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να ενισχύσει τη μάθηση και τη δημιουργικότητα. Η τεχνολογία μπορεί να προσφέρει άμεση ανατροφοδότηση, καθώς και τη δυνατότητα διόρθωσης λαθών και δοκιμής νέων ιδεών, γεγονός που μπορεί να έχει θετική επίδραση στα μαθησιακά αποτελέσματα των παιδιών.

Ο όρος «ψηφιακό παιχνίδι» αναφέρεται συνήθως σε μια μορφή παιχνιδιού που βασίζεται σε δραστηριότητες μέσω οθόνης. Σε αυτήν περιλαμβάνονται τα βιντεοπαιχνίδια και τα παιχνίδια στον υπολογιστή, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, καθώς και οι δραστηριότητες που πραγματοποιούνται μέσω κινητών τηλεφώνων, smartphones, iPad και tablets.

Για τα μικρά παιδιά, είναι σημαντικό το ψηφιακό παιχνίδι να γίνεται σε αλληλεπίδραση με άλλους, ώστε να μεγιστοποιούνται οι ευκαιρίες μάθησής. Ο ρόλος του ψηφιακού παιχνιδιού στον 21ο αιώνα μεταβάλλεται συνεχώς και είναι σημαντικό οι γονείς να κατανοούν τα μαθησιακά οφέλη και τους στόχους που έχουν σχεδιάσει οι δημιουργοί των εφαρμογών και των παιχνιδιών που χρησιμοποιούν τα παιδιά τους.

Για παράδειγμα, το Τμήμα Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης παρείχε στην Kinder ένα σύνολο κατευθυντήριων γραμμών που συνέβαλαν στην ανάπτυξη της νέας εφαρμογής. Η εφαρμογή έχει σχεδιαστεί με στόχο να υποστηρίζει την ανάπτυξη των παιδιών μέσα από μια εμπειρία παιχνιδιού που αξιοποιεί και ενισχύει γνωστικές δεξιότητες, όπως τα μαθηματικά, η ανάγνωση και η γραφή, οι κινητικές δεξιότητες και η μνήμη.

Είναι φυσιολογικό τα παιδιά να βιώνουν σκαμπανεβάσματα στις φιλίες τους, γι’ αυτό δεν χρειάζεται να ανησυχείτε υπερβολικά όταν προκύπτουν διαφωνίες. Το να μάθουν να διαχειρίζονται τις διαφωνίες με τους άλλους είναι μια σημαντική δεξιότητα ζωής και είναι λογικό να χρειάζονται χρόνο και εξάσκηση για να την αναπτύξουν.

Για να διευκολυνθεί αυτή η διαδικασία μάθησης, οι γονείς μπορούν να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους να προσπαθούν να κατανοούν την οπτική των άλλων. Αυτό μπορεί στην αρχή να είναι αρκετά δύσκολο, ωστόσο αποτελεί μια σημαντική δεξιότητα που αξίζει να καλλιεργηθεί, καθώς βοηθά τα παιδιά να διαχειρίζονται πιο αποτελεσματικά τις διαφωνίες και τις προκλήσεις που συναντούν στις σχέσεις τους με τους άλλους.

Κάποια παιδιά είναι πιο διστακτικά όταν γνωρίζουν νέους ανθρώπους και δημιουργούν φιλίες και αυτό είναι φυσιολογικό. Κάθε παιδί είναι διαφορετικό και αυτό κάνει τον κόσμο τόσο ενδιαφέρον. Αν το παιδί σας θα ήθελε να δημιουργήσει περισσότερες κοινωνικές σχέσεις,  η  ανάπτυξη των  δεξιοτήτων επικοινωνίας και παιχνιδιού μπορεί να το βοηθήσει σημαντικά. Η εξάσκηση μέσα από παιχνίδια φαντασίας με παιχνίδια ή χαρακτήρες είναι ένας εξαιρετικός τρόπος για να ξεκινήσει και του δίνει ιδέες για παιχνίδια και δραστηριότητες που μπορεί να μοιραστεί με νέους φίλους.

Τα παιδιά συχνά δυσκολεύονται να διαχειριστούν έντονα συναισθήματα, καθώς είναι δύσκολο να ελέγξουν όλα όσα συμβαίνουν στο σώμα τους όταν είναι θυμωμένα ή αναστατωμένα. Ταυτόχρονα, πολλές σκέψεις περνούν από το μυαλό τους, κάτι που μπορεί να είναι δύσκολο να επεξεργαστούν. Δεν είναι λοιπόν περίεργο που κάποιες φορές νιώθουν έντονη συναισθηματική φόρτιση και αναστάτωση.

Σε αυτές τις στιγμές, η καλύτερη προσέγγιση είναι να βοηθήσετε το παιδί σας να ηρεμήσει τόσο το σώμα όσο και το μυαλό του. Αυτό μπορεί να γίνει αποσπώντας την προσοχή του με μια διαφορετική δραστηριότητα ή δίνοντάς του κάτι στο οποίο να επικεντρωθεί. Μπορείτε επίσης να δοκιμάσετε να χαλαρώσετε μαζί μέσα από την κίνηση, το παιχνίδι εκτόνωσης ή απλές ασκήσεις αναπνοής, ώστε να το βοηθήσετε να νιώσει ξανά ήρεμο και ασφαλές.

Τα νέα περιβάλλονται μπορεί να φαίνονται αγχωτικά ή άγνωστα για όλους μας και να μας κάνουν να νιώθουμε ανησυχία ή ακόμη και να θέλουμε να τα αποφύγουμε εντελώς. Ένας από τους λόγους είναι ότι δεν γνωρίζουμε τι να περιμένουμε ή τι μπορεί να συμβεί εκεί. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τα παιδιά, καθώς συχνά δυσκολεύονται περισσότερο να προβλέψουν ή να φανταστούν τι θα συμβεί σε μέρη που δεν έχουν επισκεφθεί ξανά.

Μπορείτε να κάνετε αυτή την εμπειρία πιο εύκολη και λιγότερο αγχωτική, βοηθώντας το παιδί σας να σκεφτεί τι θα μπορούσε να συμβεί σε ένα νέο περιβάλλον. Ως ενήλικες, η ικανότητά μας να προβλέπουμε ή να κάνουμε υποθέσεις για το τι μπορεί να συμβεί είναι συνήθως πιο ανεπτυγμένη από εκείνη των παιδιών.

Οι φόβοι και οι φοβίες είναι πολύ συνηθισμένοι στην παιδική ηλικία. Τα παιδιά μπορεί να ανησυχούν για διάφορα πράγματα, όπως οι αράχνες, το σκοτάδι ή το να κοιμηθούν μόνα τους. Συχνά, αυτές οι ανησυχίες αποτελούν ένα φυσιολογικό μέρος της ανάπτυξής τους και σταδιακά ξεπερνιούνται. Ωστόσο, αν οι φόβοι ή οι ανησυχίες επηρεάζουν αρνητικά την καθημερινότητά τους, καλό θα ήταν να αναζητήσετε υποστήριξη συζητώντας το θέμα με τον γιατρό σας.

Μπορείτε επίσης να βοηθήσετε το παιδί σας ενθαρρύνοντάς το να μιλήσει για όσα το ανησυχούν και στηρίζοντάς το να αντιμετωπίσει τους φόβους του. Ένας τρόπος για να το πετύχετε αυτό είναι μέσα από το παιχνίδι, δημιουργώντας ιστορίες ή σενάρια με χαρακτήρες που έρχονται αντιμέτωποι με τους φόβους τους και καταφέρνουν να τους ξεπεράσουν.

Είναι πολύ συνηθισμένο τα παιδιά να θέλουν να ακολουθούν το δικό τους πρόγραμμα και να μην είναι πάντα πρόθυμα να ακολουθούν τους κανόνες που θέτουν οι ενήλικες. Έχουν ανάγκη να αισθάνονται ότι έχουν έναν βαθμό ελέγχου και αυτονομίας στη ζωή τους, και είναι σημαντικό να βρίσκουμε τρόπους να τους προσφέρουμε αυτή την αίσθηση με τρόπο που να ταιριάζει στην ηλικία τους.

Τα παιδιά ανταποκρίνονται θετικά στις προκλήσεις και μπορούν να ωφεληθούν όταν τους ανατίθενται μικρές ευθύνες. Μέσα από τέτοιες ευκαιρίες ενισχύεται το αίσθημα ελέγχου στη ζωή τους και μπορεί να ανακαλύψετε ότι είναι τότε πιο χαρούμενα πρόθυμα να συνεργαστούν και να ανταποκριθούν στα αιτήματα σας.